|
|
 |
Develer
festivalde nasıl güreşir?
 Yeni
yılın ilk festivali Selçuk'ta yapılıyor. Bu mevsimde kızışan
ve güreştirilmeye elverişli hale getirilen develer, İzmir'in
tarih ve doğa hazinesi ilçesi Selçuk'ta buluşarak, ne kadar
güçlü olduklarını birbirlerine ispatlamaya çalışıyorlar.
Meraklıların huzurunda rakibini yıkan allı pullu süslü develer
ise, sahipleri ve hakem heyeti tarafından halı ve benzeri
armağanlarla ödüllendiriliyor. Her yıl ocak ayının 3. pazar
günü Selçuk'ta tekrarlanan deve güreşi festivali sayesinde
yaz aylarında olduğu gibi kışın da turistlerin bölgeye toplanmasına
neden oluyor. Bu festival için hazırlıklar tüm hızıyla sürdürülüyor.
Karşılama ve güreşler, Efes Hipodromunda gerçekleşiyor.
Develerin kızışma mevsimi olan ocak ve şubat aylarında Çanakkale'den
Antalya'ya kadar Ege ve Akdeniz Bölgesi'nin çeşitli yörelerinden
allanıp pullanıp getirilen develer, mağrur ve yavaş adımlarla
güreşlerin yapılacağı günün bir öncesinde ilçede gezdiriliyor.
Gün boyu olduğu gibi gecede sabaha dek devam eden eğlencelerde
davul ve zurnalar susmak bilmiyor, folklorik oyunlar oynanıyor.
Bir yandan yakın şehirlerden getirilen dansözler ve saz
ekipleri, neredeyse her lokantada sazlı, sözlü, danslı
 |
eğlencelere eşlik ederken, diğer yandan sokaklarda halay
çekip yağlıklara, deveci şallarına bürünenler deve sahipleri
ile koyu sohbetlere dalıp hasret gideriyorlar. Konuklar
gün ağarırken bu defada Efes Antik Kenti'nin stadyumuna
akın etmeye başlıyorlar. Güreşleri ön sırada izleyip rakı
sofralarını kurmak isteyenlerin telaşına sucuk ve yörenin
ünlü çöp kebabı satıcılarının mangal kokuları da karışınca,
tarihi stadyumun içi kadar dışı da hınca hınç doluyor. Şafakla
başlayan hazırlıklarla birlikte geleneksel deve güreşleri
için gelen yerli turistlere çevre köylerden gelenler ve
yabancı turistler katılınca, Selçuk'un nüfusu bir anda ikiye
hatta üçe katlanıyor. Üstüne üstlük bu harekete amatör,
profesyonel fotoğraf ve kamera tutkunları ile basın mensupları
da eklenince nüfus adeta patlıyor. Ege'nin ünlü çöp kebabının
yoğun kokusu ve dumanı altında tıklım tıklım dolmuş olan
hipodromda güreşlerin başlamasını sabırsızlıkla bekleyenlere
göz alıcı etkinlikler hazırlanıyor. Selçuk Belediyesi tarafından
organize edilen deve güreşleri için her yıl artarak rekor
derecede bir katılım sağlanıyor...
 |
Bir
fiyaka bir caka...
Güreş için bir gün öncesinden ayaklarının çözülüp kamyonlardan
indirilen yaklaşık 100'e yakın deve renk renk kolyelerle
süsleniyor. Boncuklar, deve çanları ve derilerden oluşan
zengin aksesuarlarla meydana doğru yola çıkan develere iki
yandan 400'e yakın zilin sesi de eşlik ediyor. Böyle bir
atmosferde ağır ağır adımlarla tozu dumana katan develer,
hipodroma giriyorlar.
...Ve nihayet güreşleri idare edecek cazgırın anonsu ile
güreşlere başlanıyor. Devenin geldiği bölgenin taraftarları
heyecanla tezahüratlar yapıyorlar.
Tribün
desteğini arkasına alan develerin amansız kapışması görülmeye
değer özellikler taşıyor. Ağırlıkları bir tona yaklaşan
develer ağızlarından köpükler saçarak kıyasıya mücadele
ederlerken, hakem heyeti dikkat kesilerek müsabakayı izliyor.
Develerin başında bazen bir eşek bazen bir köpek rehberlik
ediyor. Güreşçi
develerin ağızlarından akan ve köpüğü andıran salya güreş
kızıştıkça ve uzadıkça artarken develeri kontrol edenlere
ve ayırmaya çalışanları bulanıyor. Deveciler güreşler için
hazırladıkları kıyafetlerini ve Aydın'da özel olarak yaptırdıkları
körüklü deveci çizmeleriyle develerini kontrol etmeye çalışıyorlar.
Develerden
birinin meydandan kaçışıyla nihayetlenen güreşlerin bir
çoğu berabere bitiyor. Birbirlerine sarılarak adeta yumak
olup yere çöken develeri ayırmak ise, omuzlarında ip taşıyan
20 ayırıcı görevlinin işi. Bu arada güreşmek istemeyen develer
de oluyor tabii. Böyle durumlarda develerden birinin eşi
sahaya sokuluyor. Eşini rakibe kaptırmak istemeyen kıskanç
deve bu defa rakibini kaçırmak için olanca gücüyle saldırıyor.
Birbirlerini ısırmamak için ağızları bağlana develer "çengel",
"sarma" gibi güreş oyunlarını deneyerek rakibini bağırtma,
kaçırma, yıkma yolunu deniyorlar. Bazıları da sahipleri
tarafından güreşten çekilmeyi tercih ediyor.
Dozer,
Çakar, Rambo, Nuh gibi çarpıcı isimleri olan develerin güreşleri
Selçuk'tan sonra çeşitli yörelerde mart ayı başına dek tekrarlanıyor.
Develerin güreşmesi için en uygun olan zaman "zemheri" aralık
sonu mart başı arası develerin çiftleşme döneme rastlıyor.
Geleneksel kurallar Tüm dünyada vahşi olmayan tek hayvan
güreşi olarak kabul edilen deve güreşlerinde kazanan yada
kaybeden yok aslında. Seyircilerin develer için bahse girmesi
haram kabul  edilirken
hipodrom giriş ücretinden ve bağışlardan elde edilen gelir
Selçuk Belediyesi tarafından hayır kurumlarına bırakılıyor.
Zekaya dayandığı ileri sürülen güreşlerde develerin 11 çeşit
oyunu bulunuyor. Güreşe sadece 7 yaşına gelmiş erkek develer
katılıyor. Rüştünü ispatladığı 7 yaşına kadar "Daylak" adıyla
anılan deve, bu yüzden ancak 7 yaşında erkek sayılıyor.
35 yıl güreşebilen bu tür develer kutsal sayıldığı için
binek hayvanı olarak kullanılmıyor, yük taşıtılmıyor. Güreşemez
hale gelince de pek makbul olan etinden sucuk yapılıyor.
|
 |
|
 |
|
 |
| Hakem
heyeti, cazgır ve alana geliş |
|
Güreşen
Develer |
|
Güreş
sonrası
Ayırma |
 |
|
 |
|
 |
| Güreş
bekleyen bir deve |
|
Ayırıcı
görevliler |
|
Develerin
dönüşü |
|
©
2003, Bu sayfadaki tüm yazılar ve fotoğraflar
Haluk Özözlü'ye aittir, izinsiz kullanılamaz.
|
| |
Şarap,
Likör Yapımı,
kokteyller  |
| |
|
|
Kitaplık
>>
Atatürk Evleri
 Gezi
yazarı fotoğraf sanatçısı ve gazeteci Haluk Özözlü'nün
18.200 km. yol katederek fotoğrafladığı çok geniş
kapsamlı bir çalışma. Kitabı seçkin kitapçılarda bulabilirsiniz. |
| |
|
|
| Bu
sayfalarda günlük yaşamdan komik kesitler bulabilirsiniz.
|
| |
|
|
 Türkiye'nin,
tarihi, doğa ve turistik folklorik özellikli
dia arşivi. |
|
|
|
|
ClioTest
Symbol
Test Turu
Scenic
Test Turu
Fiat
Palio Test
Fiat Albea 1.4 
1.4
Fire Active
1.3 16V Multijet
Albea
Fiat
Linea Test
