|
|
 Özel
günlerimizin özel sohbetlerini paylaştığımız kuruyemiş ailesi, ithal edilen çeşitleriyle
birlikte her geçen gün zenginleşiyor. Çerez tabaklarında bir araya geldiklerinde
oldukça iştah kabartan kuruyemişler kilo yapıcı özelliğine karşın sağlığa yararlı
etkenlere de sahipler. Genellikle mutlu anlarımızı tamamlayan minik
ve farklı tad takviyeleridir kuruyemişler. Uzun kış gecelerinde TV seyrederken
gömüldüğümüz puf koltuğumuzun yanıbaşında duran sehpada, heyecan kasırgası spor
karşılaşmalarında, café-barlarda, aperatiflere eşlik eden küçücük tabaklarda biraraya
gelirler çerezler. Tombul biçimli fıstık, narin yapılı kabakçekirdeği, sihirli
tadıyla Antepfıstığı ve bozanın arkadaşı sarı leblebi, yemeye başlayınca sonu
getirilemeyen ayçekirdeği, besleyici özellikli fındık, badem, kuru üzüm, incir
ve kayısı, Türkiye'nin çeşitli yörelerinde yetiştirildikten sonra, evlerimizdeki
küçük çerez tabaklarında bir araya geliyor ve ağızlarımızı tadlandırıyor.
Bunun yanısıra artık evlerimize sadece Türkiye'nin farklı yörelerinde yetişen
çerezleri değil, çok uzak diyarlarda yetişen kuruyemişler yani daha düne kadar
yabancısı olduğumuz
tadlar da katıldı. İ
t h a l - L e z z e t l e r Bu ithal
lezzetlerin başında, satışı her geçen gün artan ''keşü'' geliyor. Keşü'nün
vatanı, Hindistan. Ancak, Türkiye'de henüz pek bilinmiyor. Yağlı, fevkalade besleyici
özellikte, oldukça tombul, bir çeşit yer fıstığı. Ayıklanmış, yağda kavrulmuş,
tuz oranı az, bu fıstık çeşidinin ağzı dolduran, oldukça lezzetli bir tadı var.
bir defa tadını deneyince de, kolay kolay vazgeçebilecek bir lezzet değil. Ancak
kalorisinin oldukça yüksek olduğunu söylemeliyiz. Keşü'ye en büyük ilgiyi beş
yıldızlı oteller gösteriyorlar. California'dan ithal edilen badem çerez.
Dışı sert, içi yumuşak olan bir nevi kavrulmuş mısırın çıtır çıtır çeşidi. Ancak,
çiğneme sırasında diş dolguları olanların dikkat etmesi gerekiyor. İ
l a ç - N i y e t i n e Beyaz
leblebi mide suyunu çekmede birebir olduğu gibi, zayıflamak isteyenlerin açlıklarını
bastırmada kullandıkları bir çerez. Adapazarı tarafında yetiştirilen iç kabakçekirdeği
ise, prostat ve bağırsakta tenya gibi problem yaşayanlara aç karnına yemeleri
tavsiye ediliyor.
Aç karnına bir-iki adet yenmesi tavsiye edilen acıbademden, şeker
hastalarına fayda sağlarken; üryani erik, kabuğu soyulmuş incir tadıyla bağırsakları
yumuşatıyor. Siyah üzüm, kan yapıcı özelliği nedeniyle çocuklara ve hanımlara,
kayısı ise karaciğere iyi geliyor. Kuru kayısının kükürtle sarartılan çeşidinden
başka, buruşuk görünüşü ve koyu rengiyle doğal kurutulan bir türü daha var ki;
koku ve lezzet farkı nedeniyle Avrupalılar pek rağbet ediyorlar. Günümüzde
kuru yemişler stresi bastırmakta yardımcı olduğu gibi sigarayı bırakanlara oyalayıcı
etki ediyor. Ama burada çok dikkat edilmesi gereken bir husus var. sigarayı bırakmayı
deneyenlerin zaten iştahları açılıyor ve yeterince önem vermezlerse bu dönemde
kiloları artıyor. Bir de sigaranın arkadaşlığı yerine kuruyemişi tercih edenlerin
kilo sorununa herkesten daha dikkat etmeleri gerekmektedir. İşte gördüğünüz
gibi kuruyemiş yaşamamıza birçok kapıdan giriyor. Hem eğlenceli bir çerez, hem
ilaç niyetine sağlığımızı regüle ediyor hem de sigara gibi alışkanlıktan kurtulmak
isteyenlere can yoldaşlığı yapıyor. 
Çerezlerde Yenilikler Günümüzde
klasik kuru yemişler çeşitlenirken, yöresel tatlar daha tanınır olup, yeni lezzetler
ortaya çıkıyor. Son aylarda büyük kentlerin kuru yemiş dükkânlarını süsleyen lezzetlerden
biri de "Muska Pestili" Antep ve Kilis yöresinde tanınıp, getirilen, İstanbul'un
Eminönü ilçesi Mısır Çarşısı Malatya Pazarı'nda boy gösteren pestil, içine üzüm,
Antep fıstığı, nişasta, kullanılarak yapılan harcın muska biçimi sarılmasıyla
yapılıyor. Uzun dayanma süresine sahip olan bu mamul, Sonbahar'da yapılıp kış
boyunca yenebiliyor. Besleyici olduğu kadar üşümeye karşı enerji veren ağızda
ısırınca mutluluk bırakan özelliğe sahip. Kaysı
Döneri. Malatya'dan diğer illere transfer olan bir başka ilginç tat olan Kaysı
döneri Kaysı, Antep fıstığı, glikoz, şeker, havuç, karışımı. Döner bıçağı yardımıyla
yaprak kesilerek yeniyor. Kaysının karaciğere, bağırsaklara, cilde olan faydasının
yanı sıra kaysı Döneri yeme şekli, lezzeti, görünüşü ile ilgi çekiyor. Kuru
yemiş tezgâhlarının bir başka yeniliği ise Uzakdoğu ülkelerinden ithal edilen
kurutulmuş meyveli şekerleme türleri. Bunlar arasında kuru ananas, kuru mango,
kurutularak dilimlenmiş muz, kuru papaya gibi çeşitler bulunuyor. Malatya Pazarı
elemanlarından Mehmet Engin Çeşitli tatlarla yapılmış örnekler veriyor.
Natürel Şekerpare Kurutulmuş kaysılar içine ceviz konuyor, kaysılar üzerine
tereyağı sürüp fırına veriliyor toz şeker serpilerek yeniyor. 
Bir başka yapım şekli ise kuru yaprak kaysı doğal hali ile tereyağında tavada
kızartılıyor bu pişirim ile yemek sonrası tatlı olarak yeniyor. Mevsimi olmasa
bile kuru cevizleri taze ceviz yapma imkânı da bulunuyor. Ayıklanmış olarak alacağınız
ceviz içlerini su dolu bir kavanoz içinde bir veya iki gün buzdolabında bekletiyorsunuz.
Dış çeperi yumuşayarak daha kolay soyulan ceviz içleri, bu bekleme sonrası taze
cevizden ayırt edilemeyecek lezzete sahip oluyor. Aynı formül badem içine de uygulanabiliyor.
Malatya Pazarının diğer elemanı Hüsnü Soğancı ise son günlerin gözde çerezlerinden
biri olan Susamlı Fıstık (Yer Fıstığı) olduğunu söylüyor. Ballı, susamlı,
oluşu nedeniyle enerji veren, yerken ağızda bal tadı bıraktığı için tadı beğenilen
susamlı fıstıklara en çok Alman turistler rağbet ediyor. Malatya Çıtırı
isimli leblebi üzeri kahveli çikolata kaplı dışı çıtır çerez de turistlerin
yeni keşiflerinden sayılıyor. CEREZLERE KATILAN SON YENİLİKLER
Bezelye
ve Bakla çerezi Uzakdoğu kökenli ithal bir çerez türü olan bezelye çerezi,
kavrulmuş ve hafif tuzlu. Kıtır kıtır yenme özelliğine sahip bezelyeler bu hali
ile bile damakta bezelyeye has tat, çeşni bırakıyor. Eğlence dünyasının gözde
barlarında aperatif, kokteyl türü içeceklerin yanında tüketilirken, en çok bira
ile birlikte uyum sağlıyor. Bezelye çerezi kilosu 6 TL'den Mısır Çarşısı girişi
No:40'ta Malatyalılar kuruyemişçisinden satın alınabiliyor. Bakla çerezi de bezelye
çerezi gibi aynı özellikler taşırken aynı fiyatı taşıyor. Tek farkı bakla çerezinin
besin değeri bezelyeye oranla daha fazla olması. Taze
Meyve Şekerlemesi Malatyalılar Kuruyemişçisinin bir başka yeni ithal çeşidi
ise tatlının Dünya merkezi Şam'dan geliyor. Çiçek sepeti kadar estetik bir sunumla
ambalajlanıp jelâtin kâğıt içinde sepette bir araya gelen kurutulmuş taze meyve
şekerlemeleri arasında armut, kiraz, erik, kayısı, kavun, ceviz gibi sevilen meyveler
bulunuyor. Yemek sonrası tatlı niyetine yenilen şekerlemelerden oluşan meyve sepeti
bir kg ağırlında olup 24 YTL ile fiyatlanıyor. Kuru yemiş mesleğinde aralıksız
46 yıldır çalışan Cemal Atalay, kuruluştan bu yana üçüncü kuşak olduklarını, taze
ve tadında çerezleri yemenin kişiye mutluluk verdiğini belirtiyor. Çerezler, menşeinin
binlerce km uzakta olmasına rağmen çerez tabağına sadece bir kol mesafesi uzaklıkta
sevenleri ile buluşuyor.

Kuruyemiş
Haritası
Başta
Avrupa ülkeleri olmak üzere, birçok Arap ülkesine de önemli oranda kuruyemiş ihraç
eden Türkiye'nin kuruyemiş haritası şöyle: Fıstık:
Silifke, Anamur, Osmaniye Badem: Siirt yöresi ve özellikle Ege Bölgesi'nde
Datça Sarı Leblebi: Manisa-Kula, Çorum, Kütahya-Tavşanlı Beyaz
Leblebi: Denizli-Tavas Fındık: Giresun, Ordu-Bulancak Kabakçekirdeği:
Trakya Bölgesi'nde Edirne Ayçekirdeği: Kayseri, Erzurum Antepfıstığı:
Gaziantep, Siirt Mısır Kavurgası: Yeni moda çerezlerden bir tanesi
de Kavrulmuş Mısır. Ankara civarından geliyor dışı sert, içi yumuşak özellik taşıyor.
Mısır kavurgası olarak anılıyor. Hollanda'dan gelen yeni teknoloji ürünü fırın,
kuruyemişler bantlarda yürürken her tarafını çevirip pişiriyor, nemini ölçüyor,
pişirme süresini ayarlıyor, belli kademelerde fanlarla soğutmasını yapıyor, el
değmeden tuzlu fıstık , iç Antep badem, Leblebiyi ve kabak çekirdeğini kendi başına
tuzluyor.


| |
|
|
| Malatya
Pazarı Kuruyemişçisi | Malatya
Pazarı Kuruyemişçisi | Malatya
Pazarı Kuruyemişçisi |
| |
|
|
| Leblebi
Fırını | (Hindistan
kökenli) Keşü | Kula
Leblebisi |
| |
|
|
| Ürgüp
Sütte Kavrulmuş Kabak Çek. | Ay
Çiçeği | Fındık
Toplayanlar |
| |