| | |
 |
Develer
festivalde nasıl güreşir?
 Yeni yılın ilk festivali
Selçuk'ta yapılıyor. Bu mevsimde kızışan ve güreştirilmeye elverişli hale getirilen
develer, İzmir'in tarih ve doğa hazinesi ilçesi Selçuk'ta buluşarak, ne kadar
güçlü olduklarını birbirlerine ispatlamaya çalışıyorlar. Meraklıların huzurunda
rakibini yıkan allı pullu süslü develer ise, sahipleri ve hakem heyeti tarafından
halı ve benzeri armağanlarla ödüllendiriliyor. Her yıl ocak ayının 3. pazar günü
Selçuk'ta tekrarlanan deve güreşi festivali sayesinde yaz aylarında olduğu gibi
kışın da turistlerin bölgeye toplanmasına neden oluyor. Bu festival için hazırlıklar
tüm hızıyla sürdürülüyor. Karşılama ve güreşler, Efes Hipodromunda gerçekleşiyor.
Develerin
kızışma mevsimi olan ocak ve şubat aylarında Çanakkale'den Antalya'ya kadar Ege
ve Akdeniz Bölgesi'nin çeşitli yörelerinden allanıp pullanıp getirilen develer,
mağrur ve yavaş adımlarla güreşlerin yapılacağı günün bir öncesinde ilçede gezdiriliyor.
Gün boyu olduğu gibi gecede sabaha dek devam eden eğlencelerde davul ve zurnalar
susmak bilmiyor, folklorik oyunlar oynanıyor. Bir yandan yakın şehirlerden getirilen
dansözler ve saz ekipleri, neredeyse her lokantada sazlı, sözlü, danslı
 |
eğlencelere eşlik ederken, diğer yandan sokaklarda halay çekip yağlıklara, deveci
şallarına bürünenler deve sahipleri ile koyu sohbetlere dalıp hasret gideriyorlar.
Konuklar gün ağarırken bu defada Efes Antik Kenti'nin stadyumuna akın etmeye başlıyorlar.
Güreşleri ön sırada izleyip rakı sofralarını kurmak isteyenlerin telaşına sucuk
ve yörenin ünlü çöp kebabı satıcılarının mangal kokuları da karışınca, tarihi
stadyumun içi kadar dışı da hınca hınç doluyor. Şafakla başlayan hazırlıklarla
birlikte geleneksel deve güreşleri için gelen yerli turistlere çevre köylerden
gelenler ve yabancı turistler katılınca, Selçuk'un nüfusu bir anda ikiye hatta
üçe katlanıyor. Üstüne üstlük bu harekete amatör, profesyonel fotoğraf ve kamera
tutkunları ile basın mensupları da eklenince nüfus adeta patlıyor. Ege'nin ünlü
çöp kebabının yoğun kokusu ve dumanı altında tıklım tıklım dolmuş olan hipodromda
güreşlerin başlamasını sabırsızlıkla bekleyenlere göz alıcı etkinlikler hazırlanıyor.
Selçuk Belediyesi tarafından organize edilen deve güreşleri için her yıl artarak
rekor derecede bir katılım sağlanıyor...
 |
Bir
fiyaka bir caka...
Güreş için bir gün öncesinden ayaklarının çözülüp
kamyonlardan indirilen yaklaşık 100'e yakın deve renk renk kolyelerle süsleniyor.
Boncuklar, deve çanları ve derilerden oluşan zengin aksesuarlarla meydana doğru
yola çıkan develere iki yandan 400'e yakın zilin sesi de eşlik ediyor. Böyle bir
atmosferde ağır ağır adımlarla tozu dumana katan develer, hipodroma giriyorlar.
...Ve nihayet güreşleri idare edecek cazgırın anonsu ile güreşlere başlanıyor.
Devenin geldiği bölgenin taraftarları heyecanla tezahüratlar yapıyorlar.
Tribün
desteğini arkasına alan develerin amansız kapışması görülmeye değer özellikler
taşıyor. Ağırlıkları bir tona yaklaşan develer ağızlarından köpükler saçarak kıyasıya
mücadele ederlerken, hakem heyeti dikkat kesilerek müsabakayı izliyor. Develerin
başında bazen bir eşek bazen bir köpek rehberlik ediyor. Güreşçi
develerin ağızlarından akan ve köpüğü andıran salya güreş kızıştıkça ve uzadıkça
artarken develeri kontrol edenlere ve ayırmaya çalışanları bulanıyor. Deveciler
güreşler için hazırladıkları kıyafetlerini ve Aydın'da özel olarak yaptırdıkları
körüklü deveci çizmeleriyle develerini kontrol etmeye çalışıyorlar. Develerden
birinin meydandan kaçışıyla nihayetlenen güreşlerin bir çoğu berabere bitiyor.
Birbirlerine sarılarak adeta yumak olup yere çöken develeri ayırmak ise, omuzlarında
ip taşıyan 20 ayırıcı görevlinin işi. Bu arada güreşmek istemeyen develer de oluyor
tabii. Böyle durumlarda develerden birinin eşi sahaya sokuluyor. Eşini rakibe
kaptırmak istemeyen kıskanç deve bu defa rakibini kaçırmak için olanca gücüyle
saldırıyor. Birbirlerini ısırmamak için ağızları bağlana develer "çengel", "sarma"
gibi güreş oyunlarını deneyerek rakibini bağırtma, kaçırma, yıkma yolunu deniyorlar.
Bazıları da sahipleri tarafından güreşten çekilmeyi tercih ediyor.
Dozer,
Çakar, Rambo, Nuh gibi çarpıcı isimleri olan develerin güreşleri Selçuk'tan sonra
çeşitli yörelerde mart ayı başına dek tekrarlanıyor. Develerin güreşmesi için
en uygun olan zaman "zemheri" aralık sonu mart başı arası develerin çiftleşme
döneme rastlıyor.
Geleneksel kurallar Tüm dünyada vahşi olmayan tek hayvan
güreşi olarak kabul edilen deve güreşlerinde kazanan yada kaybeden yok aslında.
Seyircilerin develer için bahse girmesi haram kabul  edilirken
hipodrom giriş ücretinden ve bağışlardan elde edilen gelir Selçuk Belediyesi tarafından
hayır kurumlarına bırakılıyor. Zekaya dayandığı ileri sürülen güreşlerde develerin
11 çeşit oyunu bulunuyor. Güreşe sadece 7 yaşına gelmiş erkek develer katılıyor.
Rüştünü ispatladığı 7 yaşına kadar "Daylak" adıyla anılan deve, bu yüzden ancak
7 yaşında erkek sayılıyor. 35 yıl güreşebilen bu tür develer kutsal sayıldığı
için binek hayvanı olarak kullanılmıyor, yük taşıtılmıyor. Güreşemez hale gelince
de pek makbul olan etinden sucuk yapılıyor. |
 | |  | |  |
| Hakem
heyeti, cazgır ve alana geliş | | Güreşen
Develer | | Güreş
sonrası
Ayırma |  | |  | |  |
| Güreş
bekleyen bir deve | | Ayırıcı
görevliler | | Develerin
dönüşü | | ©
2003, Bu sayfadaki tüm yazılar ve fotoğraflar
Haluk Özözlü'ye aittir, izinsiz kullanılamaz. |
| |
çorba&zeytinyağlılar,
sebzeli,etli,yumurtalılar hamur işleri&pilavlar, balıklar, tatlılar... 
Mezeler
& Salatalar
|
| | | | |
Şarap,
Likör Yapımı,
kokteyller |
| | |
|
|
Türkiye
ilginçliklerle dolu bir ülke. Yolumuza çıkan bir çok karikatür benzeri olaylarla
karşılaşıyor kimine gülüyor, kiminde dehşete düşüyor, kimisinde düşünüyoruz. Foto
Şaka sitesinde hiç biri kurgu olmayan fotoğraflarla günlük yaşamdan kesitler bulabilirsiniz...
|
| | |  |
